Wielka Piątka: Neurotyczność to jeden z czynników wyszczególnionych modelu Wielkiej Piątki.

Cecha ta odzwierciedla poziom wrażliwości na stres, przystosowanie emocjonalne oraz skłonność do przeżywania negatywnych emocji. Neurotyczność umożliwia odróżnienie osób stabilnych emocjonalnie i przystosowanych od osób wykazujących emocjonalne niezrównoważenie oraz brak przystosowania. Sama Neurotyczność to wysoka wrażliwość oraz wynikająca z niej ogólna tendencja do odczuwania emocji negatywnych, które to utrudniają przystosowanie oraz utrudniają radzenie sobie z sytuacjami trudnymi.

Wielka Piątka: Neurotyczność – bieguny Neurotyczności

Charakterystyka cechy Neurotyczności pozwala na wyszczególnienie dwóch biegunów opisujących zachowanie:

• przystosowanie emocjonalne vs emocjonalne niezrównoważenie
• podatność na doświadczanie negatywnych emocji vs spokój i opanowanie
• podatność na stres vs radzenie sobie ze stresem
• niska samoocena vs wysoka samoocena

Interesuje Cię Twój poziom Neurotyczności? >>KLIKNIJ TUTAJ<<

Wielka Piątka: Neurotyczność – opis biegunów

Wysoką neurotyczność mają osoby, które charakteryzują się wysoką podatnością na doświadczanie negatywnych emocji, trudniej radzą sobie z sytuacjami trudnymi, wykazują obniżoną i niestabilną samoocenę.

Osoby wysoce neurotyczne mają skłonność do podatności na irracjonalne pomysły, w sytuacjach stresowych silnie reagują napięciem i lękiem. Mają skłonność do zamartwiania się. W sytuacjach stanowiących wyzwanie łatwo się zniechęcają oraz wykazują w nich załamanie. W razie niepowodzenia bądź w ogóle stając daną przed sytuacją wykazują tendencję do zamartwiania się.

Słabo kontrolują swoje impulsy przez co są bardziej wybuchowe i niestabilne. Są skłonne do doświadczania napięć. Generalnie są nerwowe, mają poczucie braku bezpieczeństwa oraz wykazują skłonności hipochondryczne.

W relacjach z innymi ich obniżona samoocena przejawia się pod postacią wstydliwości, obniżonego poczucia własnej wartości czy zmieszania.

Emocje jakie im często towarzyszą to: strach, zmierzanie, niezadowolenie, gniew, poczucie winy, lęk, smutek, wrogość. Generalnie wykazują wysoką wrażliwość emocjonalną.

Osoby z niską Neurotycznością charakteryzują się niskim poziomem wrażliwości a przez co są stabilniejsze emocjonalnie, lepiej radzą sobie ze stresem i trudnymi sytuacjami. Zazwyczaj nie doświadczają większych obaw, napięć czy rozdrażnienia. Niski poziom neurotyczności charakteryzuje osoby zazwyczaj stabilne, spokojne i zrelaksowane. Nie mają skłonności do doświadczania obaw, napięć czy rozdrażnienia. Wykazują ogólne zadowolenie z siebie oraz poczucie bezpieczeństwa. Rzadko pojawia się u nich zdenerwowanie oraz mało sytuacji potrafi wyprowadzić je z równowagi.

W sytuacjach społecznych zazwyczaj wykazują pewność siebie i wysoką samoocenę.

Więcej na temat testu WIELKA PIĄTKA >>KLIKNIJ TUTAJ<<

Wielką Piątka: Neurotyczność i jej powiązania z psychopatologią

Sama cecha Neurotyczności dotyczy normalnej i niezaburzonej osobowości i nie powinna być traktowana jako miara psychopatologii. Zarówno osoby z niskim i wysokim wynikiem Neurotyczności mogą wykazywać lub nie zaburzenia psychiczne. Mimo wszystko u osób uzyskujących wyższy poziom Neurotyczności diagnozowane są zazwyczaj zaburzenia lękowe.

Wielka Piątka: Neurotyczność i jej składniki

Jedną z teorii Wielkiej Piątki jest Pięcioczynnikowy Model Osobowości autorstwa Costy i McRae. W ich rozumieniu na każdy z głównych czynników składa się 6 czynników drugiego rzędu, będących składową nadrzędnych kategorii. W przypadku Neurotyczności są to następujące składniki:

Lęk – Podskala ta nie mierzy specyficznych lęków ani fobii ale wskazuje, iż dana osoba może charakteryzować się wysokim poziomem uogólnionego lęku. Osoba taka często doświadcza niepokoju czy obaw. Jest bojaźliwa i skłonna do przejmowania się. Tym samym nie ryzykuje w wielu sytuacjach, obawiając się, iż mogą się one źle skończyć.

Agresywna wrogość – Podskala ta mierzy tendencję do doświadczania gniewu oraz takich stanów emocjonalnych jak frustracja czy uczucie rozgoryczenia. Dana osoba ma skłonność do wpadania w gniew. Może go wyrażać na zewnątrz ale też może on być nieujawniony wprost.

Depresyjność – Podskala ta odzwierciedla skłonność osób normalnych do doświadczania stanów depresyjnych. Wysoki wynik oznacza tendencję do doświadczania poczucia winy, samotności czy beznadziejności sytuacji. Osoba uzyskująca wysoki wynik łatwo się zniechęca i częściej widzi negatywne aspekty danej sytuacji.

Nadmierny samokrytycyzm – Podskala ta mierzy doświadczony poziom wstydu i zakłopotania. Osoby z nadmiernym samokrytycyzmem dostrzegają u ciebie wiele wad a przez co źle się czują w obecności innych osób. Nie lubią być narażani na ekspozycję społeczną. Uważają, że inni mogą się z nich wyśmiewać, mieć o nich złe zdanie. Wysoki samokrytycyzm jest zbliżony do uczucia nieśmiałości i niepokoju pojawiającego się podczas konieczności wystąpień publicznych.

Impulsywność – Podskala ta opisuje niezdolność do kontrolowania swoich pragnień i potrzeb. Osoby z wysokim wynikiem mają silną potrzebę natychmiastowego zaspokojenia swoich potrzeb. Nie potrafią się im oprzeć, mimo tego, że mogą później żałować swojej decyzji.

Nadwrażliwość – Podskala ta odnosi się do podatności na stres. Wysoki wynik jest skorelowany z trudnościami w zakresie radzenia sobie ze stresem. Osoba taka jest zależna, trudno jej dostrzec wyjście z danej sytuacji przez co może wpadać w panikę w sytuacji zagrożenia. Wysoki wynik oznacza również nadmierne przejmowanie wieloma sprawami i braniem wielu spraw do siebie, mimo tego, ze mogą mieć one neutralny charakter.