Introwertyk w typologii Junga to osoba wykazuj\u0105ca og\u00f3ln\u0105 postaw\u0119 ukierunkowan\u0105 na doznania wewn\u0119trzne. Postawa ta warunkuje ca\u0142o\u015b\u0107 proces\u00f3w psychicznych, spos\u00f3b post\u0119powania, subiektywne do\u015bwiadczenia a nawet kompensacyjne dzia\u0142anie nie\u015bwiadomo\u015bci. Sam\u0105 postaw\u0119 Jung okre\u015bla jako centraln\u0105 rozdzielni\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej z jednej strony regulowane jest post\u0119powanie, z drugiej za\u015b kszta\u0142towane specyficzne do\u015bwiadczenie. Typ postawy Jung okre\u015bla jako og\u00f3ln\u0105 energi\u0119 psychiczn\u0105 (libido) zakorzenion\u0105 w ustroju biologicznym od urodzenia. Mo\u017ce ona by\u0107 ukierunkowana na zewn\u0105trz, wtedy mamy do czynienia z EKSTRAWERTYKIEM, lub do wewn\u0105trz – INTROWERTYK. W ten spos\u00f3b powstaj\u0105 dwa przeciwstawne sobie typy postaw psychicznych r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 sposobem post\u0119powania, subiektywnym prze\u017cywaniem i sposobem wentylowania pod\u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n
Punktem wyj\u015bciowym orientacji introwertyka jest podmiot. Przedmiot ma dla niego warto\u015b\u0107 drugorz\u0119dn\u0105 i po\u015bredni\u0105 oraz wobec kt\u00f3rego wykazuje negatywn\u0105 postaw\u0119. Jung uwa\u017ca, \u017ce introwertyk ma negatywn\u0105 lub niedostatecznie uformowan\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy w\u0142asnym ego a podmiotem zewn\u0119trznym. Introwertyk jest z natury niezdecydowany, refleksyjny, sprawia wra\u017cenie nieobecnego, podchodzi do spraw z obawami, ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachowa\u0144 defensywnych i asekuracyjnych. Przejawiane przez niego zachowanie determinowane jest g\u0142\u00f3wnie przez czynniki subiektywne, co jest cz\u0119sto przyczyn\u0105 jego z\u0142ego przystosowania si\u0119 do \u015bwiata zewn\u0119trznego, wobec kt\u00f3rego zazwyczaj zachowuje rezerw\u0119. Jest najcz\u0119\u015bciej cichy, intelektualny, uporz\u0105dkowany, wstrzemi\u0119\u017aliwy emocjonalnie i ukierunkowany na warto\u015bci. Najlepiej si\u0119 czuje w ma\u0142ych grupkach serdecznych przyjaci\u00f3\u0142. Introwertyk potrafi skupi\u0107 si\u0119 na jednej rzeczy na tyle silnie, \u017ce nie przeszkadza mu wtedy otoczenie.<\/p>\n
Introwertyk czuje si\u0119 lepiej tam, gdzie nie ma zbyt wielu stymulacji doznaniowych, czyli w spokojnym towarzystwie, bez specjalnych przewrot\u00f3w i nowo\u015bci, gdzie nie musi kontaktowa\u0107 si\u0119 ze zbyt wieloma osobami.<\/p>\n
Introwertyk potrzebuje mie\u0107 swoje ulubione otoczenie, w kt\u00f3rym dobrze si\u0119 czuje. Lubi czu\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie przestrze\u0144, kt\u00f3ra nale\u017cy tylko i wy\u0142\u0105cznie do niego. W przypadku braku takiej mo\u017cliwo\u015bci czuje si\u0119 \u017ale. Potrzeba posiadania w\u0142asnej przestrzeni to nie tylko przestrze\u0144 fizyczna, ale r\u00f3wnie\u017c prywatna sfera ich umys\u0142u w kt\u00f3rej mo\u017ce przebywa\u0107 tylko on i nikt wi\u0119cej.<\/p>\n
Energia psychiczna introwertyka pochodzi z wewn\u0105trz. Zdobywa j\u0105, zajmuj\u0105c si\u0119 w samotno\u015bci r\u00f3\u017cnymi czynno\u015bciami, przy kt\u00f3rych nie potrzebuje \u017cadnego towarzystwa. Obecno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cnego rodzaju spotkaniach, w kt\u00f3rych uczestnicy du\u017ca grupa ludzi, jest dla niego wyczerpuj\u0105ca. \u0179le znosi takie sytuacje. Czasami osoby o typie introwertyka wini si\u0119 za to, \u017ce psuj\u0105 zabaw\u0119, przy czym introwertyk nigdy nie robi tego umy\u015blnie. Po prostu rzeczy atrakcyjne dla ekstrawertyk\u00f3w uznaje za m\u0119cz\u0105ce.<\/p>\n
Je\u015bli introwertyk znajdzie si\u0119 w grupie ludzi, szczeg\u00f3lnie je\u015bli s\u0105 to osoby nieznajome, to mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 osamotniony.<\/p>\n
Postawa introwertyka zazwyczaj utrzymuje si\u0119 w \u017cyciu danej osoby dop\u00f3ki nie znajdzie si\u0119 on w sytuacji, w kt\u00f3rej jednostronno\u015b\u0107 postawy uniemo\u017cliwia przystosowanie si\u0119 do rzeczywisto\u015bci. Sytuacja taka cz\u0119sto polega na tym, \u017ce dana osoba nawi\u0105zuj\u0105c \u015bcis\u0142e stosunki z osob\u0105 przeciwstawnego typu (ekstrawertykiem) zderza si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie z odmienno\u015bci\u0105 dotycz\u0105c\u0105 spogl\u0105dania na \u015bwiat i przyjmowania odmiennych warto\u015bci. Porozumienie wtedy mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 trudne, gdy\u017c ka\u017cda strona przypisuje drugiej win\u0119 za problemy zwi\u0105zane z relacj\u0105. Dzieje si\u0119 tak cz\u0119sto z tego powodu, i\u017c druga osoba posiada takie cechy, kt\u00f3rych cz\u0142owiek u siebie nie dostrzega, kt\u00f3rych w sobie nie rozwin\u0105\u0142 i kt\u00f3re wskutek tego znajduj\u0105 si\u0119 w nim tylko w formie podrz\u0119dnej. Przeciwie\u0144stwo typologiczne jest cz\u0119sto istotn\u0105 psychologiczn\u0105 przyczyn\u0105 trudno\u015bci w zwi\u0105zkach, mi\u0119dzy rodzicami a dzie\u0107mi czy w stosunkach mi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142mi. Trudno\u015bci te mog\u0105 mie\u0107 miejsce r\u00f3wnie\u017c w stosunkach zawodowych, a nawet mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnic spo\u0142ecznych i politycznych. Wszystko, czego cz\u0142owiek nie u\u015bwiadamia sobie we w\u0142asnej psyche, rzutuje w takich przypadkach na przedmiot i dop\u00f3ki cz\u0142owiek tych rzutowanych tre\u015bci nie rozpozna w sobie samym, b\u0119dzie czyni\u0142 z przedmiotu koz\u0142a ofiarnego. Zadaniem etycznym jest w\u00f3wczas realizowanie w sobie przeciwstawnej postawy, kt\u00f3ra strukturalnie znajduje si\u0119 w ka\u017cdym cz\u0142owieku. Przez \u015bwiadome jej zaakceptowanie i rozwijanie dana osoba nie tylko mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3wnowag\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c uczy si\u0119 lepiej rozumie\u0107 innych ludzi.<\/p>\n
Wg Junga nie ma zar\u00f3wno typowych introwertyk\u00f3w jak i ekstrawertyk\u00f3w. Ka\u017cdy z nas posiada cechy obu postaw.<\/p>\n
Introwertyk w typologii Junga posiada w swojej postawie stosunek kompensacyjny pomi\u0119dzy introwersj\u0105 ekstrawersj\u0105. Je\u015bli \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest introwersyjna to z kolei kierunek nie\u015bwiadomo\u015bci jest ekstrawersyjny. Nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 introwertyka ma nastawienie pozytywne, b\u0119d\u0105ce w zgodzie z ca\u0142ym \u015bwiatem, jest ufna i prospo\u0142eczna. Gdy u introwertyka przebija si\u0119 przeciwstawna nie\u015bwiadoma postawa, staje si\u0119 w pewnym stopniu ekstrawertykiem.<\/p>\n
Ekstrawersja lub introwersja s\u0105 w \u017cyciu tego samego cz\u0142owieka sta\u0142ym sposobem reagowania, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przeplata\u0107. Jung uwa\u017ca, \u017ce posiadana postawa mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 z up\u0142ywem czasu, rozwoju osobistego, do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych czy psychoterapii. Oznacza to, \u017ce postawa introwertyka mo\u017ce zmieni\u0107 si\u0119 na rzecz ekstrawertyka i odwrotnie. Okre\u015blone fazy w \u017cyciu cz\u0142owieka charakteryzuj\u0105 si\u0119 jedne ekstrawersj\u0105, inne s\u0105 bardziej introwersje. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 okres dojrzewania odznaczaj\u0105cy si\u0119 ekstrawersj\u0105 czy okres klimakterium, kt\u00f3ry jest faz\u0105 bardziej introwersyjn\u0105.<\/p>\n
W kontrolowanych przez siebie sytuacjach wielu introwertyk\u00f3w zachowuje si\u0119 w spos\u00f3b bardzo ekstrawertywny. Ich w\u0142a\u015bciwe cechy mog\u0105 zatem zosta\u0107 ukryte przed innymi na d\u0142ugi czas.<\/p>\n
Jung uznaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia niezale\u017cnie obok siebie dw\u00f3ch postaw. W zale\u017cno\u015bci od sytuacji, kontekstu i stanu danej osoby raz mo\u017ce dominowa\u0107 postawa introwertyka a raz ekstrawertyka.<\/p>\n
Introwertyk mo\u017ce poczu\u0107 pragnienie spotkania si\u0119 z lud\u017ami, porozmawiania z kim\u015b, rozkoszowania si\u0119 \u015bwie\u017cym powietrzem i odczuwania rado\u015bci z powodu tego, \u017ce \u015bwiat jest pi\u0119kny. Generalnie jednak podstawowa preferencja zar\u00f3wno u ekstrawertyk\u00f3w, jak i introwertyk\u00f3w znowu dojdzie do g\u0142osu, a druga strona medalu ponownie skryje si\u0119 w cieniu. Ta mocniejsza, bardziej widoczna strona, to jest to, w jaki spos\u00f3b sami siebie opisujemy i jak chcemy, aby inni nas postrzegali. Nasze cechy komplementarne \u2013 swoje przeciwie\u0144stwo opisujemy jako co\u015b, co przejawia si\u0119 u nas od czasu do czasu lub czasem mo\u017ce nas spotka\u0107 albo co\u015b, czemu musimy si\u0119 podda\u0107. Jest to czasami uwa\u017cane za ust\u0119pstwo lub przejaw s\u0142abo\u015bci w sytuacji, kiedy stajemy twarz\u0105 w twarz z okoliczno\u015bciami silniejszymi ni\u017c krucha ludzka istota.\u00a0Ta druga strona bywa zazwyczaj s\u0142abiej rozwini\u0119ta, o gorszej strukturze.<\/p>\n
Zmiana postawy mo\u017ce by\u0107 dokonana jedynie poprzez \u201ewewn\u0119trzn\u0105 przebudow\u0119\u201d, zmian\u0119 struktury psyche, albo te\u017c przez spontaniczne przeistoczenie (kt\u00f3re tak\u017ce jest uwarunkowane biologicznie) lub drog\u0105 mozolnego psychicznego rozwoju, na przyk\u0142ad drog\u0105 \u201eanalizy\u201d. Z regu\u0142y przeciwie\u0144stwo \u015bwiadomej i nie\u015bwiadomej postawy uwidacznia si\u0119 dopiero w drugiej po\u0142owie \u017cycia. Ludzie po przekroczeniu czterdziestego roku \u017cycia nagle stwierdzaj\u0105, \u017ce pomimo przekonania co do s\u0142uszno\u015bci w\u0142asnego post\u0119powania nie mog\u0105 sprosta\u0107 trudno\u015bciom domowym albo \u017ce nie s\u0105 wystarczaj\u0105co\u00a0przystosowani do swej pozycji zawodowej itd. Je\u015bli chcemy to zjawisko nale\u017cycie zrozumie\u0107, to trzeba je traktowa\u0107 jako oznak\u0119 i ostrze\u017cenie, \u017ce teraz funkcja podrz\u0119dna r\u00f3wnie\u017c (ekstrawersja) dopomina si\u0119 swoich praw i \u017ce konfrontacja z ni\u0105 sta\u0142a si\u0119 konieczno\u015bci\u0105. Konfrontacja owa odgrywa najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 przy rozpoczynaniu analizy podejmowanej w tym wieku.<\/p>\n
Zilustrowanie typowej komunikacji pomi\u0119dzy ekstrawertykiem i introwertykiem nie jest proste. Typowy introwertyk m\u00f3wi ma\u0142o. Tam, gdzie ekstrawertyk widzi okazj\u0119 do poznania kogo\u015b nowego, rozmowy, introwertyk odczuwa g\u0142\u0119bok\u0105 izolacj\u0119 i osamotnienie. Nie oznacza to, \u017ce introwertyk jest osob\u0105 antyspo\u0142eczn\u0105. Te\u017c lubi spotyka\u0107 si\u0119 z przyjaci\u00f3\u0142mi, ale na innych zasadach ni\u017c ekstrawertyk. R\u00f3\u017cnica polega przede wszystkim na tym, \u017ce interakcja z drugim cz\u0142owiekiem jest dla introwertyka wyczerpuj\u0105ca, os\u0142abia go. Dlatego te\u017c musi on od czasu do czasu znale\u017a\u0107 takie miejsce, gdzie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 przebywa\u0107 sam ze sob\u0105 i po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 czynno\u015bciom, kt\u00f3re sprawiaj\u0105 mu przyjemno\u015b\u0107. W ten spos\u00f3b odnowi swoje zasoby energii.<\/p>\n
Nawi\u0105zuj\u0105c now\u0105 relacj\u0119 ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do pierwotnej reakcji wycofania si\u0119 z niej, tak jakby po cichu m\u00f3wi\u0142 do siebie NIE, a dopiero potem nast\u0119puje u niego w\u0142a\u015bciwa reakcja.<\/p>\n
W sferze kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich jest zwolennikiem g\u0142\u0119bokich, ale nielicznych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Zasadniczym b\u0142\u0119dem jest ocenianie ekstrawersji lub introwersji jako postawy mniej lub bardziej warto\u015bciowej. Obie maj\u0105 swoje uzasadnienie i swoje miejsce w \u015bwiecie. Ka\u017cda spe\u0142nia odmienn\u0105 rol\u0119 w doskonaleniu \u015bwiata.<\/p>\n
Nasza kultura promuje bardziej ekstrawertyk\u00f3w. Cechy ekstrawertywne s\u0105 uto\u017csamiane z pozytywnymi: towarzyski jest lepszy ni\u017c zamkni\u0119ty w sobie, \u017cywy i aktywny bardziej preferowany ni\u017c wstydliwy i izoluj\u0105cy si\u0119, zwolennik zmian i nowych rzeczy bardziej atrakcyjny ni\u017c kto\u015b ostro\u017cny i pow\u015bci\u0105gliwy. By\u0107 mo\u017ce dlatego introwertycy s\u0105 troch\u0119 defensywni i sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce czuj\u0105 si\u0119 winni. To mo\u017ce doprowadzi\u0107 do pogorszenia ich relacji z pozosta\u0142ymi osobami. A w cale nie powinno tak by\u0107.<\/p>\n
Cechy introwertyka takie jak sk\u0142onno\u015b\u0107 do przemy\u015ble\u0144, skupianie si\u0119 na \u015bwiecie wewn\u0119trznym, analizowanie, rozmy\u015blanie predysponuj\u0105 osoby o takiej dominuj\u0105cej postawie do zawod\u00f3w wymagaj\u0105cych strategicznego i analitycznego my\u015blenia. Proces tworzenia nowych rozwi\u0105za\u0144 w oparciu o g\u0142\u0119bok\u0105 analiz\u0119 problemu to r\u00f3wnie\u017c domena introwertyk\u00f3w. Osoby sprawuj\u0105ce najwy\u017csze stanowiska i zajmuj\u0105ce si\u0119 tworzeniem strategii to w\u0142a\u015bnie cz\u0119sto introwertycy posiadaj\u0105cy zdolno\u015b\u0107 roztrz\u0105sania alternatywnych rozwi\u0105za\u0144 potencjalnych trudno\u015bci i problem\u00f3w.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c zawody zwi\u0105zane z analizowaniem problem\u00f3w, nauk\u0105 czy projektowaniem s\u0105 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 skupienia i introwertywnym roztrz\u0105saniem mo\u017cliwo\u015bci, konstrukcji czy teorii.<\/p>\n